Uczeń z depresją w szkole

 

Depresja to poważna choroba, a nie złe zachowanie, kaprys czy chwilowy spadek formy, dlatego też absolutnie nie należy bagatelizować, oceniać ani krytykować objawów choroby. Osoby z depresją nie kontrolują swojego nastroju – nie mają wpływu na to, jak się czują (czy są smutne, rozdrażnione itp.). Uczeń nie jest w stanie sam sobie pomóc i ,,coś z tym zrobić”. Proces zdrowienia wymaga czasu, a więc i cierpliwości ze strony otoczenia. Nastolatki z depresją mogą być drażliwe i „trudne” dla wszystkich, dlatego też w okresie choroby warto trochę odpuścić młodemu człowiekowi (zarówno w kontekście jego zachowania, jak również wymagań edukacyjnych). Częstą konsekwencją depresji związaną ze spadkiem nastroju są trudności w koncentracji, które z kolei przekładają się na wyniki w nauce – nie powinno się komentować tego faktu czy też mówić dziecku, że jest leniwe. Krytyka nie motywuje. Młode osoby w depresji potrzebują kontroli, wsparcia i asertywnych dorosłych. Ważne, aby okazać dziecku zainteresowanie i troskę, ale delikatnie i taktownie. Konieczna jest współpraca z rodzicami uczniów i dzielenie się z nimi swoimi obserwacjami prowadzonymi podczas przebywania dziecka na terenie szkoły.

 

- drastyczny spadek ocen bez wyraźnej przyczyny 

-wycofanie z aktywności społecznych i izolacja --chroniczne zmęczenie i problemy ze snem 

-nagła drażliwość lub apatia 

-skargi na dolegliwości fizyczne bez medycznych podstaw 

-wpływ depresji na naukę, widoczny w trudnościach z koncentracją 

 

Praktyczne działania wspierające szkoły dla ucznia z depresją: 

1.Zapewnienie dostępu do psychologa szkolnego. 

2.Wprowadzenie elastycznych zasad dotyczących obecności. 

3.Dostosowanie wymagań edukacyjnych do możliwości ucznia. 

4.Organizowanie zajęć edukacyjnych o zdrowiu psychicznym. 

5.Wspieranie rozwoju umiejętności społecznych. 6.Stały kontakt z rodzicami ucznia. 7.Zapewnienie pomocy psychologicznej w szkole, koordynowanej przez pedagoga. 

 

-Wierzę ci. 

-Nie jesteś winien temu, co się dzieje. 

-Dziękuję, że mi o tym mówisz.

- Bardzo dobrze, że o tym opowiadasz. 

-Czasami tak się zdarza, że pojawiają się takie problemy. 

-Chcę ci pomóc. 

 

- Bagatelizowanie objawów: „Każdy czasem ma gorszy dzień”, „W twoim wieku to normalne”. -Wymuszanie zwierzeń i naciskanie na rozmowę, gdy uczeń nie jest gotowy. 

-Porównywanie do innych: „Zobacz, jak twoi koledzy sobie radzą”. 

-Wprowadzanie presji na poprawę ocen, bez uwzględnienia stanu psychicznego ucznia. 

-Zrzucanie winy na „niedojrzałość” lub „lenistwo”. 

 

-Ustalenie stałego harmonogramu nauki i odpoczynku 

-Planowanie zadań z wyprzedzeniem, dzielenie ich na mniejsze, łatwiejsze do wykonania części

 -Używanie kalendarza lub aplikacji do organizacji zadań 

Struktura dnia może dać poczucie kontroli i zmniejszyć przytłoczenie. 

 

-7-9 godzin snu 

-Regularne, zbilansowane posiłki 

-Aktywność fizyczna, nawet jeśli to tylko krótki spacer 

-Ograniczenie używek, w tym alkoholu i narkotyków 

 

-Biblioteka szkolna

- Gabinet psychologa lub pedagoga 

-Spokojny kąt na korytarzu lub w klasie 

 

-Ćwiczenia oddechowe (np. oddychanie przeponowe) 

-Mindfulness i medytacja 

-Prowadzenie dziennika emocji

- Techniki relaksacyjne, jak progresywna relaksacja mięśni

 

-Zaufany przyjaciel, z którym można rozmawiać

-Grupa wsparcia dla młodzieży z depresją

-Kontakt z osobami, przy których można poczuć się bezpiecznie 

 

Mindfulness to szczególny rodzaj uwagi: świadomej, nieosądzającej i skierowanej na bieżącą chwilę. Na język polski jest tłumaczona jako ,,uważność”. Jest specyficznym sposobem pełnego doświadczania życia, doceniania całej jego różnorodności i nieprzewidywalności. Jest zerwaniem z nawykowymi reakcjami na te wydarzenia i zastąpieniem ich świadomą odpowiedzią na zmieniające się okoliczności, dlatego jest skutecznym sposobem radzenia sobie z wyzwaniami, stresem i kryzysami przez pełne zaangażowanie w doświadczenia, jakie przynosi bieżąca chwila. Praktyka formalna polega na systematycznym powtarzaniu określonych ćwiczeń z audio instrukcją bądź bez, z pełnym zaangażowaniem i skupieniem uwagi na wykonywanych czynnościach, jak: skanowanie ciała / świadomość ciała (body scan) świadome oddychanie (awareness of breathing) uważny ruch (mindful movement) uważne chodzenie (walking meditation) medytacja bieżącej chwili (choiceless awareness).

 

Trening Jacobsona został opracowany przez psychiatrę Edmunda Jacobsona na przełomie lat 20. i 30. ubiegłego wieku. Po licznych badaniach zauważył on zależność, z której wynikało, że zmniejszenie napięcia mięśniowego wpływa korzystnie na układ nerwowy, dzięki czemu następuje redukcja poziomu lęku, organizm łatwiej się wycisza i uspokaja. Trening relaksacyjny Jacobsona jest bardzo prosty, bo polega na napinaniu i rozluźnianiu określonych grup mięśni. Wraz z wdechem napinamy dany mięsień, utrzymujemy go w napięciu przez około 5 sekund, a następnie z wydechem rozluźniamy. Robimy krótką przerwę, by przez kilkanaście sekund spokojnie obserwować reakcję swojego organizmu - koncentrujemy się na tym, by w pełni odczuć różnicę między napiętym a rozluźnionym mięśniem. Trening Jacobsona najlepiej wykonywać w pozycji leżącej, która sprzyja rozluźnieniu, można też półleżeć lub siedzieć.

 

 

 800 70 22 22 

Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym (czynny 7 dni w tygodniu, 24 h na dobę, połączenie bezpłatne) dla zainteresowanych czat dostępny na: https://centrumwsparcia.pl 

 

Antydepresyjny Telefon Forum Przeciw Depresji (czynny w każdy czwartek od 17:00 do 19:00, koszt połączenia jak na numer stacjonarny wg taryfy operatora telefonicznego) 

 

Całodobowy telefon zaufania dla osób dorosłych (czynny 7 dni w tygodniu, 24 h na dobę, połączenie bezpłatne) dla zainteresowanych czat dostępny na: https://116sos.pl 

 

Całodobowy telefon zaufania dzieci i młodzieży (całodobowo, 7 dni w tygodniu, połączenie bezpłatne) dla zainteresowanych czat dostępny na: https://116111.pl/czatuj/ 

 

Całodobowy telefon zaufania Rzecznika Praw Dziecka (całodobowo, 7 dni w tygodniu, połączenie bezpłatne) dla zainteresowanych czat dostępny na: https://www.czat.brpd.gov.pl