Jak tworzyć przyjazne środowisko szkolne dla dzieci neuroróżnorodnych
Potrzeby dzieci i młodzieży z neuroróżnorodnością:
- potrzeby sensoryczne
- potrzeby językowe
- poczucie bezpieczeństwa
Potrzeby sensoryczne:
- słuchawki wyciszające
- kącik relaksu
- bezpośredni kontakt z przyrodą
- aktywność ruchowa specjalistyczne sprzęty (np. sakwy, huśtawki, hamaki, materace)
Dzięki dbaniu o potrzeby sensoryczne dziecko ma lepsze samopoczucie, zwiększa się jego możliwość uczenia się i skupienia na realizacji celów.
Potrzeby językowe:
- proste polecenia
- krótkie, jednoznaczne komunikaty
- dosłowność (bez metafor, ironii)
- mapy myśli
- proste ilustracje
- ćwiczenia rozwijające komunikowanie się
Poczucie bezpieczeństwa:
- plan dnia
- informowanie o tym, co się będzie działo
- pomoc empatycznych rówieśników
- uporządkowane otoczenie (mniej przedmiotów, neutralne kolory, brak bodźców rozpraszających)
ZASADA 3 R
1.Regularność
2.Rutyna
3.Repetycja
Regularność
Działanie w określonym rytmie, według planu, unikanie nieoczekiwanych zmian. Pozwala to zapewnić dziecku bezpieczną przestrzeń.
Rutyna
Wykonywanie czynności o tych samych porach dnia, w tej samej kolejności, w sposób przewidywalny dla dziecka.
Repetycja
Wielokrotne powtarzanie poleceń (nawet tych samych) i upewnianie się, czy dziecko je rozumie. Ma na celu utrwalenie danego zachowania lub umiejętności.
Ważną kwestią jest ustalenie celu i nagrody.
Cel powinien być realistyczny, możliwy do osiągnięcia i zrozumiały dla dziecka oraz dostosowany do jego indywidualnych możliwości.
Nagroda (mały upominek lub przywilej) powinna być dla dziecka motywacją do podejmowania wysiłku.
Jak pomóc dziecku z neuroróżnorodnością odnaleźć się w rzeczywistości szkolnej?
1. Zrozumieć indywidualne potrzeby dziecka
- mocne strony i zainteresowania
- trudności w nauce i codziennym funkcjonowaniu
Ważna jest współpraca rodziców ze specjalistami, aby jak najlepiej wspierać rozwój dziecka.
2. Budować przestrzeń przyjazną dziecku
- sala wolna od nadmiaru bodźców sensorycznych (pozwalająca na wyciszenie się)
- klasa dostosowana do potrzeb dziecka (łatwy dostęp do materiałów podczas zajęć)
3. Edukacja rówieśników
- warsztaty na temat akceptacji i różnorodności
- integracja uczniów poprzez wspólne inicjatywy i wydarzenia (wycieczki, projekty, itp.)
4. Wsparcie emocjonalne i społeczne
- doceniać wysiłki ucznia, wspierać, stosować pochwały
- budować poczucie własnej wartości
- organizować zajęcia rozwijające umiejętności społeczne (komunikacja, rozwiązywanie konfliktów, asertywność, dbanie o własne granice)
5. Indywidualizacja nauczania
- materiały dydaktyczne dostosowane do potrzeb dziecka (np. piktogramy, wizualizacje)
- wprowadzenie dodatkowych przerw (np. ćwiczenia śródlekcyjne)
- różnorodne techniki nauczania, uwzględniające różne style uczenia się (angażowanie różnych zmysłów w proces nauki, tworzenie map myśli, indywidualne tempo pracy ucznia, bazowanie na mocnych stronach)
,,Powiedz mi, a zapomnę, pokaż mi, a zapamiętam, pozwól mi zrobić, a zrozumiem.” Konfucjusz
Do opracowania artykułu wykorzystano m.in. materiały ze stron:
studiopsychologiczne.com
terapiaspecjalna.pl
profilaktykawmalopolsce.pl
empatyzer.com
autyzm.life
opracowała: Katarzyna Klepacz

